دنیا را دنیای آزمون ها و امتحان های گوناگون الهی گفته اند. انسان از زمان تولد تا دم مرگ، هر دمی گرفتار نوع و شکلی از آزمون های الهی قرار دارد.
برخی از این آزمون ها برای اتمام حجت و شناخت شخص از خودش است تا دیگر مدعی امری نباشد، برخی دیگر، برای آن است تا ظرفیتی را برای او فراهم آورد، برخی نیز برای آن است تا از راهی برگردد و برخی برای امری دیگر است.
با هر آزمونی انسانی راه خود را پیدا می کند و یا از راه راست به بیراهه کشیده می شود. این گونه است که در هر آزمونی، یکی هبوط و دیگری صعود می کند. از این رو همگان را در موقعیت خطر معرفی می کنند و مخلصان (به کسر لام) را در خطری عظیم می بینند، زیرا آزمون های آنان سخت تر و رهایی از آن ها برایشان دشوارتر است. مگر نه این است که بزرگانی از اهل بصیرت و تصرف چون سامری هاو بلعم باعوراهای بسیار لغزیده اند و “«اخلد الی الارض» شده و فریاد «لامساس الیوم» برداشته اند.
نویسنده با نگاهی به آیات و روایات بر آن است تا نقش آزمون های مختلف در زندگی بشر را بشناساند و ارزش و جایگاه آن را تبیین و تحلیل نماید که با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.